Cửa sông Nhật Lệ cách trung tâm thành phố Đồng Hới khoảng 3 km về phía Đông Bắc. Đây là nơi tận cùng của con sông cùng tên bắt nguồn từ đỉnh Trường Sơn phía Tây Quảng Bình đổ ra biển. Theo sử cũ chép lại thì tên cửa Nhật Lệ có từ thời Lý. Cửa Nhật Lệ còn có nhiều tên gọi khác như Trú Nhạ, Hà Cừ, Cửa Sài...
Cửa sông Nhật Lệ không rộng, không sâu, nước chảy đều mang nhiều phù sa và phiêu sinh vật thuận lợi cho các thuyền vừa và nhỏ vào, ra neo đậu và cũng là môi trường rất thích hợp cho loài hàu sinh sống, phát triển. Và theo giới “sành hàu” cũng như “thổ địa” nơi đây thì hàu không đâu ngọt ngon bằng hàu ở thị trấn Quán Hàu (huyện Quảng Ninh). Từ lâu vùng đất này đã nổi danh khắp tỉnh Quảng Bình với nhiều món ăn được chế biến từ con hàu đánh bắt từ sông Nhật Lệ. Điều đặc biệt, cũng cùng con sông này nhưng hàu ở những khúc sông khác không nhiều và không thể ngon bằng hàu sống ở đoạn sông chảy qua thị trấn Quán Hàu.
Theo chân “thổ địa” nơi đây, tôi nhanh chóng hòa mình vào nắng gió Quảng Bình trên chiếc xe máy vi vu đến thị trấn Quán Hào để thưởng thức đặc sản hàu trứ danh nơi này. Từ thành phố Đồng Hới chúng tôi đi ngược vào Nam chừng 10 km, và cũng chỉ mất khoảng 15 phút đi xe máy là chúng tôi có mặt tại thị trấn Quán Hàu. Người dân nơi đây đã sinh sống với nghề lặn sông tìm hàu “cha truyền con nối”, và lặn bắt hàu gần như trở thành nghề truyền thống ở địa phương. Và cũng vì là “đệ nhất danh hàu” nên không khó lắm để chúng tôi tìm ra một quán ăn chuyên phục vụ món hàu ở nơi này. Món dân dã và nhanh gọn nhất là hàu “sashimi” (hàu sống).
Nhìn đĩa hàu đã “bật nắp” nằm tươi ngon trên đĩa đá lạnh mà chủ quán bưng lên, ai ai cũng nóng lòng muốn thưởng thức ngay. Nhón tay một con hàu căng sữa, vắt vào chút chanh và quệt thêm chút mù tạt cay nồng, điểm thêm chút muối tiêu rồi húp trọn con hàu sữa béo ngậy vào miệng. Từ từ nhai, bạn sẽ cảm nhận được vị tươi ngon béo ngậy của “đệ nhất danh hàu” mang lại, và không hổ danh với những mỹ từ mà giới sành ăn hàu đặt cho, miếng hàu sống trong miệng không tanh nhưng thật ngon ngọt và mặn mà vị sông Nhật Lệ. Nhưng không chỉ có hàu sống, hôm ấy chúng tôi còn tranh thủ lấp đầy bao tử với thực đơn toàn hàu là hàu với nhiều món khác cũng hấp dẫn không kém: hàu chiên trứng, hàu xào húng, và cháo hàu là món “hạ màn” cho một ngày thơ mộng bên dòng Nhật Lệ.
Tuy nhiên, cũng vì mang tiếng “đệ nhất danh hàu” nên ngày nay hàu nơi này đã bị người dân khai thác đến gần cạn kiệt, cung không đủ cầu, vì thế một vài quán chuyên bán hàu lại lấy hàu nơi khác về giả làm hàu Nhật Lệ phục vụ du khách. Thế nên cũng may, hôm ấy nhờ “thổ địa” “đưa lối dẫn đường” anh em chúng tôi mới có thể thưởng thức trọn vẹn một bữa hàu ngon đúng điệu. Nếu bạn là du khách phương xa và tự tìm đường về thưởng thức, cẩn thận, bạn có thể bị lừa ăn hàu Huế, ăn hàu ở đâu đó chứ không phải đúng điệu là hàu của dòng Nhật Lệ.
Ảnh Internet
