Cây sen hay còn được gọi với các tên hà hoa, liên (hoa), (thủy) phù dung, hạm đạm, phù cừ, thủy chi rất quen thuộc với người Việt Nam. Theo Đông y, các bộ phận của cây sen như liên thạch, liên nhục (quả), liên tâm (mầm quả), liên diệp (lá), liên tu (nhụy đực sen), liên ngẫu (ngó sen và củ sen), liên phòng (gương sen đã lấy hạt)… đều có tính bình, có tác dụng thanh nhiệt, an thần, sinh tân dịch…nên thường được bào chế thành thuốc.
Còn trong ẩm thực, có thể nói không loại cây nào các bộ phận của cây khi nấu riêng hay kết hợp với các nguyên liệu khác đều có thể trở thành món ăn vừa ngon vừa chữa bệnh như sen. Điển hình, món gỏi ngó sen tôm thịt luôn được chọn là món khai vị không chỉ bởi vị cay, chua, giòn, ngọt mà còn có tác dụng thanh nhiệt, giúp ăn ngon, dễ tiêu. Nước ép ngó sen chữa cũng được dùng như một loại thuốc trị các bệnh như viêm loét dạ dày, lao, bệnh phụ khoa, suy nhược thần kinh...
Bộ phần được sử dụng nhiều nhất của cây sen trong ẩm thực là hạt sen. Hạt sen có chứa các chất dinh dưỡng như: tinh bột, chất đường, protein, chất béo, canxi, phốtpho, sắt... là thức ăn dưỡng tâm, ích thận, kiện tỳ, những người lao động trí óc quá căng thẳng, tâm thần bất ổn, hay sợ sệt, lãng trí. Các món ăn chế biến từ hạt sen như cháo hạt sen, nước dừa hạt sen, chè hạt sen, hạt sen hầm với các loại thịt như heo, bò, gà…đều tốt cho người bị mất ngủ. Gần đây người ta cũng đã chế biến một thức uống mới từ hạ sen, đó là sữa hạt sen. Hạt sen ăn khi tươi hay khô và đều có công dụng như nhau.
Riêng lá sen, nhiều người chỉ dùng gói xôi, gói cốm, mà không biết rằng lá sen có công dụng an thần, chống co thắt cơ trơn, chống choáng phản vệ, ức chế loạn nhịp tim. Tác dụng an thần của lá sen mạnh hơn tim sen. Món lá sen nấu cháo với đậu xanh, dùng với đường phèn giúp tiêu phù, giảm mỡ, giải nhiệt giảm khát, giảm béo. Đây cũng là món ăn rất tốt cho người bị bệnh huyết áp cao và người cao tuổi.
Các bộ phận khác của sen khi kết hợp với nguyên liệu khác cũng tạo ra những món ăn khó quên. Đơn cử là những lát củ sen trắng nõn trong nồi lẩu dê, vừa điều hòa chất đàm, chất nóng của các gia vị khác, vừa giòn, ngọt đến không ngờ, trà ướp hoa sen qua đêm có hương thơm thanh khiết và đậm đà đến say lòng.
Với đặc tính gần bùn mà không tanh mùi bùn, cây sen trong luôn được trân trọng như một loại cây quý. Và sẽ càng quý hơn nữa khi loại cây ấy còn là một loại lương thực tuyệt vời và là một vị thuốc chữa được nhiều loại bệnh. Hương sen vì vậy cũng nồng nàn hơn, sắc hoa cũng thanh thoát hơn.
Ảnh Internet
