Xôi gấc là một món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ cổ truyền vào dịp Tết của người Bắc. Món xôi gấc đơn giản chỉ là xôi gấc đỏ điểm xuyết những hạt đen nhánh, thế nhưng không ít người trong chúng ta không thể nào quên với món xôi ấy...
Gạo ngâm 6 tiếng cho mềm, để ráo nước. Trộn gạo với muối, xóc đều.
Cho hạt gấc vào gạo, bóp nhẹ co màu đỏ của hạt gấc quện đều với gạo. Vảy rượu trắng vào gạo, thêm nửa lượng dầu ăn vào, trộn thật đều.
Bắc xửng hấp lên bếp, đến khi nước xôi cho gạo vào hấp/đồ khoảng 40 phút đến khi hạt gao trong, mềm là chín. Tùy theo lượng gạo ít nhiều mà thay đổi thời gian hấp/đồ cho phù hợp.
Khi xôi đã chín, cho đường, dầu ăn vào, nhanh tay xới/đảo đều cho tan hết đường. Trút xôi vào đĩa, dùng nóng. Nếu muốn đơm xôi thành đĩa thì đơm ngay lúc xôi còn nóng sẽ dễ dàng tạo hình hơn.
Khi trộn hạt gấc với gạo, nên trộn dần gấc vào. Đến khi thấy màu đỏ hồng là vừa, không trộn thêm gấc vào nữa. Nếu trộn quá nhiều xôi sẽ có màu đỏ thâm kém đẹp.
Nhất thiết phải trộn vào rượu trắng thì xôi gấc mới lên màu đỏ đẹp. Có thể trộn rượu với gấc hoặc vảy rượu vào khi trộn rượu với gấc.
Muốn xôi bóng đẹp thì khi trộn gạo với gấc thêm vào chút dầu ăn.
Xôi gấc phải có vị ngọt (của đường), béo (của dầu/mỡ) và mùi thơm (của gấc).
Nếu muốn có gấc nấu xôi bất cứ lúc nào: cấp đông hạt gấc sau khi bổ, trước khi nấu giã đông dùng như bình thường.